Antybiotyki w infekcjach - kiedy są potrzebne

Wtedy, gdy obraz kliniczny wskazuje na zakażenie bakteryjne, a nie wirusowe. W praktyce dotyczy to anginy paciorkowcowej potwierdzonej wymazem lub wysoko prawdopodobnej w ocenie punktowej, bakteryjnego zapalenia zatok podejrzewanego po dziesięciu dniach bez poprawy albo przy przebiegu dwufazowym, ostrego zapalenia ucha środkowego o cięższym przebiegu oraz zapalenia płuc. Zwykłe przeziębienie, wirusowe zapalenie gardła, grypa i ostre zapalenie oskrzeli u osoby bez chorób płuc leczenia przeciwbakteryjnego nie wymagają.

Recepta nie jest automatycznym efektem wypełnienia formularza. Lekarz ocenia opis objawów, czas ich trwania, gorączkę, choroby przewlekłe i uczulenia, sprawdza historię leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta, a następnie decyduje. Gdy przebieg pasuje do zakażenia bakteryjnego, wystawia e-receptę i kod przychodzi na e-mail. Gdy opis wskazuje na infekcję wirusową, odmawia i wyjaśnia dlaczego, bo antybiotyk w takiej sytuacji nie zadziała. Odmowa z przyczyn medycznych oznacza zwrot opłaty.

Ponieważ sam czas trwania objawów nie przesądza o rodzaju zakażenia. Przeziębienie i wirusowe zapalenie gardła spokojnie mieszczą się w siedmiu do dziesięciu dni, a kaszel po infekcji trwa nawet trzy tygodnie i nadal nie jest to powód do leczenia przeciwbakteryjnego. O decyzji przesądza układ objawów i ich dynamika: brak jakiejkolwiek poprawy, nawrót gorączki po okresie lepszego samopoczucia, cechy typowe dla paciorkowca albo objawy sugerujące zajęcie płuc. Odmowa nie oznacza, że lekarz zbagatelizował problem, tylko że wybrał inne postępowanie.

Nie. Antybiotyki do stosowania ogólnego mają w polskim Rejestrze Produktów Leczniczych kategorię Rp, czyli są wydawane wyłącznie z przepisu lekarza. Dotyczy to między innymi fenoksymetylopenicyliny, amoksycyliny, amoksycyliny z kwasem klawulanowym, cefuroksymu, azytromycyny, klarytromycyny, klindamycyny i doksycykliny. Bez recepty kupisz preparaty łagodzące objawy, na przykład benzydaminę, flurbiprofen, chlorheksydynę czy cetylopirydynę, ale one działają miejscowo i nie zwalczają zakażenia.

Poprawa samopoczucia po pierwszych dobach jest spodziewana i nie oznacza, że zakażenie zostało wyleczone. Długość leczenia ustala lekarz i to on decyduje o ewentualnej zmianie, dlatego samodzielne skrócenie kuracji omawia się z nim, a nie podejmuje w domu. Przy anginie paciorkowcowej przedwczesne przerwanie wiąże się z ryzykiem nawrotu i powikłań, przy innych zakażeniach z niepełną eliminacją bakterii. Osobna sprawa to działania niepożądane, na przykład wysypka lub nasilona biegunka: wtedy kontaktujesz się z lekarzem od razu, zamiast czekać do końca opakowania.

Konsultacja lekarska kosztuje 59 zł i płacisz ją online: BLIK, karta albo Link. W cenie jest ocena wywiadu przez lekarza z numerem prawa wykonywania zawodu, sprawdzenie historii leczenia w Internetowym Koncie Pacjenta oraz e-recepta przy pozytywnej decyzji. Cena leku w aptece jest osobna. Opcjonalny tryb ekspresowy z pierwszeństwem w kolejce kosztuje dodatkowo 29 zł. Przedmiotem usługi jest konsultacja, a nie wystawienie dokumentu: przy odmowie z przyczyn medycznych zwracamy opłatę, natomiast gdy lekarz poprosi o dokumentację, a nie zostanie ona dostarczona, konsultacja została wykonana i opłata nie wraca.